Μία παλιά απροσδόκητη συνάντηση με τον Οδυσσέα Ελύτη
(και η χιουμοριστική παρωδία "Αντάξιον Εστί")

 

To 1985, μετά από μερικά χρόνια μανιώδους μελέτης της ποίησης του Οδυσσέα Ελύτη, έγραψα κάποια στιγμή και μία... παρωδία του ’ξιον Εστί, χωρίς διάθεση να μειώσω αυτό το τεράστιο έργο, αλλά με παιχνιδιάρικη διάθεση να «ζωγραφίσω» την εποχή μας, και να... ενημερώσω (χιουμοριστικά) τον ίδιο τον Ελύτη για τις καταστάσεις που ζούσαμε τότε (και φαίνεται πως ζούμε ακόμη). Έτσι τόλμησα να στείλω κάποια στιγμή ένα φιλικό γράμμα, προς τον ίδιο τον Οδυσσέα Ελύτη, εσωκλείοντας το ποίημα-παρωδία που ακολουθεί, και βέβαια δεν περίμενα αντίδραση, αφού δεν είχα καν ψευδαισθήσεις... ποιητικού ταλέντου, παρά μόνο χιουμοριστικές εμπνεύσεις, παιχνιδιάρικες με ένα τρόπο όχι και τόσο κατανοητό σήμερα, που έχουμε ανάγκη να σατιρίσουμε μόνο καυστικά (όπως ο funEL), αντί να κάνουμε αθώα «λογοτεχνικά αστεία».

 

Προς μεγάλη μου έκπληξη, τότε, ο (ΠΟΛΥ μεγάλος KAI ταπεινός) Οδυσσέας Ελύτης με... πήρε τηλέφωνο μια μέρα και με κάλεσε να πάω σπίτι του για καφέ! Του άρεσε πολύ (όπως είπε) το χιουμοριστικό μου ποίημα (και το γράμμα μου). Φυσικά... ΔΕΝ είχε παρεξηγήσει το δικό μου αθώο χιούμορ. Αντίθετα, τον είχε συναρπάσει, και ήθελε να τα πούμε από κοντά! Ε... άλλο που δεν ήθελα! Πήγα λοιπόν στο σπίτι του (στην οδό Σκουφά 23), ανέβηκα με το ασανσέρ (στο ταπεινό διαμέρισμα όπου ζούσε) και χτύπησα την πόρτα του Οδυσσέα Ελύτη, όπως είχαμε κανονίσει. Με δέχτηκε με χαμόγελο, έφτιαξε καφέ, και καθίσαμε να τα πούμε... περίπου πέντε ώρες, εφ’ όλης της ύλης. Του άρεσαν ορισμένες ιδέες μου, όπως π.χ. η προσπάθειά μου να δημιουργήσω ένα «πάντρεμα τέχνης και επιστήμης» στη ζωή χωρίς να χάσω καλλιτεχνικές ευαισθησίες. Του άρεσαν και τα σατιρικά μου ποιήματα (όχι μόνο για τον ίδιο, αλλά και άλλα που έφερα) αν και παρατήρησε με χιούμορ ότι... ΔΕΝ κάνω για «πραγματικός ποιητής», παρά μόνο για... σατιρικός, αφού δεν ήξερα... καλά ελληνικά! (ένα ελάττωμα που δεν μπόρεσα να κρύψω, αφού εξάλλου πέρασα την εφηβεία και την πρώτη νεότητά μου στην Αγγλία).

 

Στην πεντάωρη εκείνη συζήτηση του 1985, ο Οδυσσέας Ελύτης μου ζήτησε να του εξηγήσω με απλά λόγια την αναδυόμενη (τότε) τεχνολογία της Πληροφορικής, και χρησιμοποίησα γι’ αυτό το σκοπό γλαφυρά παραδείγματα, όπως την βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, η οποία τότε ήταν προσωπικό μου όραμα για το μέλλον, όταν έγραφα πως «όλοι οι υπολογιστές του κόσμου θα συνδεθούν μεταξύ τους»! (Σχετικά άρθρα μου της εποχής είχαν ήδη εμφανιστεί, σε περιοδικά όπως οι «Τέσσερις Τροχοί» του 1984 σε ένθετο Πληροφορικής). Ε, όλα αυτά άρεσαν πολύ στον Οδυσσέα Ελύτη, ο οποίος χάρηκε (όπως είπε) να ακούσει μια ενημέρωση από έναν άνθρωπο που έχει και το ένα του πόδι μέσα στην ποίηση (έστω τη σατιρική). Του θύμισα βέβαια όσα είχε γράψει ο ίδιος, π.χ. το ότι «Αν δεν έχεις το ένα σου πόδι έξω από τη γη δεν θα σταθείς ποτέ επάνω της», και απάντησε πως η τεχνολογία δεν είναι «έξω από τη γή». Του είπα τότε πως... δεν είναι η τεχνολογία, αλλά η ποίηση και οι τέχνες που «θεωρούνται έξω από τη γη» από τους τεχνοκράτες. Το μόνο που με λυπεί είναι ότι δεν κάθισα να γράψω μετά έστω ένα μικρό κείμενο όπου να περιγράφω την πολύ γόνιμη εκείνη συνομιλία, επί παντός επιστητού, που είχε κύριο θέμα της την ποίηση, την τέχνη, αλλά και την αλληλεπίδρασή τους με την τεχνολογία. Φυσικά μερικοί μπορεί να αμφισβητήσουν τώρα ότι υπήρξε καν εκείνη η συνάντηση! Επί σειρά ετών δεν την ανάφερα σε γραπτά μου γι’ αυτό μόνο το λόγο. Όμως, τώρα ΔΕΝ με ενδιαφέρει, αν με πιστεύετε, ή όχι! Εγώ το χρέος μου, το έκανα: Ενημέρωσα τον μεγαλύτερο ποιητή της χώρας μας, για τις πολιτιστικές προοπτικές του μέλλοντος που άρχιζε να καλπάζει τεχνολογικά. Ίσως κάποτε να γράψω μία εκτενέστερη αφήγηση εκείνης της πολύ σημαντικής για μένα συζήτησης, όπου ο διάλογος του Οδυσσέα Ελύτη με μένα τον «ελυτιστή» (το «λι» με ύψιλον, αλλά και με γιώτα!) μετρίασε τον νεανικό εγωισμό μου, και με δίδαξε ένα... αξέχαστο μάθημα ταπεινότητας. Και γι’ αυτό ιδίως το λόγο, ευγνωμονώ τον αείμνηστο και ταπεινότερο όλων μας, Οδυσσέα Ελύτη!

 

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦO:


 


Ακολουθεί η χιουμοριστική παρωδία του «Ένα το Χελιδόνι»:

 

 

Αντάξιον Εστί      (παρωδία του «Ένα το Χελιδόνι», από το ’ξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη)

 

Γιώργος Α. Στάθης © 2007

 

Πολλά τα χελιδόνια και η άνοιξη πια φτηνή

Για να μη μαυρίσει ο Ήλιος θέλει χαρά πολλή

Θέλει νεκροί χιλιάδες να φτύνουν τους τροχούς

θέλει κι οι ζωντανοί να ΜΗ δίνουν το αίμα  τους

 

Πάρθηκεν από Μάγους το Κώμα του Μαγιού

τόχουνε κλείσει πια το πνεύμα τού πελάγου

σ'ένα βαθύ πηγάδι τόχουνε κλειστό

και κάνουνε κι από πάνω... διαλογισμό

 

Αν ο Ήλιος θέλει γύρισμα

ΔΕΝ τον έβαλα εγώ στο τηγάνι

 

Αν η άνοιξη στοιχίζει πολλά

ΔΕΝ θυσιάζω εγώ χελιδόνι

 

Αν οι νεκροί δουλεύουν σκληρά

μάλλον δεν έχω ακόμη... πεθάνει

 

Κι αν οι ζωντανοί ματώνουν καλά

δεν είμαι βρικόλακας, μήτε... πριόνι

 

’ξιον Εστί το πνευματικό Τραβεστί

Συ σκέτο χαρτί στου χαφιέ το αυτί,

πού κοκορεύεσαι Πάθη Αντρίκεια

Μα πουστηρίζεσαι σε θηλυκά δεκανίκια

 

’ξιον Εστί το Ιερό σου Πιρούνι

Αντάξιον Εστί τού πέους τού Γκουσγκούνη

’ξιον Εστί το Κώμα τού Μαγιού

Αντάξιο του πτώματος των Βουδιστών KAGYU

 

Αλλά επειδή δεν είμαι καλός ποιητής

Δεν θα σε πω τι να τής πεις

τής Μούσας πού ξέσκισες, καταμεσής

τού Μαΐου την Πρώτη Πορδή τής Αυγής