1) Τί είναι ο "Υπερίων";

Ο "Υπερίων" είναι ένα πρόγραμμα που (ανάμεσα σε άλλα) θα σας βοηθήσει να... πατάξετε(!) το "γραφειοκρατικό χάος" των αρχείων σας!

Είναι πιθανό πως όταν αγοράσατε υπολογιστή με σκληρό δίσκο, ούτε καν υποψιαστήκατε αυτό το χάος, αυτή την πολυπλοκώτητα και πληθώρα των αρχείων σας, που αρχίζει πιά να φαίνεται αβάστακτη. Δεν νοιάζεστε για κάτι τέτοιο; Τότε, σίγουρα στο γραφείο σας έχετε τόν ίδιο (ή και μεγαλύτερο) όγκο χαρτιών και σημειώσεων που είχατε και ΠΡΙΝ (σας πείσουν!) να αγοράσετε υπολογιστή! Ισως και να μην απολαμβάνετε τα ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ πλεονεκτήματα και ευκολίες που ΔΙΚΑΙΟΥΣΤΕ σαν κάτοχος υπολογιστή! Και ίσως, μάλιστα, έχοντας συνηθίσει όλη αυτή  την άχρηστη διογκωμένη χαρτούρα, να μήν μπορείτε καν να φανταστείτε έναν...ΑΛΛΟ τρόπο ζωής¨: -Εκείνον που ΣΑΣ ΑΞΙΖΕΙ!

Αγοράσατε λοιπόν μερικά πακέτα εφαρμογών, και τα εγκαταστήσατε... ανυποψίαστοι -για την πολυπλοκότητα που εμφανίστηκε αργότερα;  -Χμ... ΔΕΝ είστε μοναδική περίπτωση! Εχετε πάθει την ίδια αρρώστεια με τη ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΗ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ των ανθρώπων που κάνουν σοβαρή χρήση του υπολογιστή τους: Εχετε κολλήσει (ας πούμε) Υπερ-Πολυ-Αρχείτιδα! Και γι' αυτή την αρρώστεια υπάρχει μόνον ένας τρόπος θεραπείας αγαπητοί χρήστες και χρήστριες, όπως ακριβώς υπάρχει μόνο ΕΝΑΣ (ακριβώς αντίστοιχος) τρόπος για να... παταχθεί τόσο η ΚΡΑΤΙΚΗ όσο και η ΙΔΙΩΤΙΚΗ... γραφειοκρατεία:

-Η λύση είναι η δυνατότητα να ΚΑΤΑΡΓΗΣΕΤΕ τα "στεγανά" που χωρίζουν τις (διαφορετικές) πληροφορίες, ενώνοντάς τες μεταξύ τους. Δηλαδή, αν "σπάσετε" όλα αυτά τα μικρά κλειστά "κουτιά" και "ντουλαπάκια" που έχουν σχηματιστεί μέσα στο σύστημά σας  κατ' εικόνα και... κατ' ομοίωση των... κτιρίων όπου ζούν... ανθρώπινοι γραφειοκράτες (μαζί με τίς... στίβες απο κιτρινισμένα πιστοποιητικά και τα άλλα-τους έγγραφα, καταχωνιασμένα σε συρτάρια χωρις δυνατότητα άμεσης ανεύρεσής τους)...

Τι ωραία που θα ήταν(!)... να ΣΥΝΔΕΣΕΤΕ τα κείμενά σας και ΟΛΑ τα υπόλοιπα αρχεία σας, μεταξύ τους, μαζί με ΟΛΟΥΣ τους ΧΡΗΣΙΜΟΥΣ τρόπους αλληλο-σύνδεσης, με απεριόριστη ΕΥΕΛΙΞΙΑ και με... πλήρη ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ (για τα δικά σας μάτια που... τα τρίβετε τόσο συχνά!)

Να κάτι που (αμυδρά ίσως) σας πέρασε απο το μυαλό, αλλά δεν... τολμήσατε να το απαιτήσετε ποτέ (απο την εταιρεία που σας πούλησε το πακέτο που χρησιμοποιείτε!) ΙΣΩΣ και να σας... διαβεβαίωσαν, μάλιστα, πως "αυτό που ζητάτε ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ!"  -Και όμως, γίνεται! -Ναι, είναι εφικτή η πλήρης, άνευ όρων και άνευ ορίων πολυδιάστατη και διάφανη αλληλοσύνδεση και αρχείων που έχετε ΑΝΑΓΚΗ (και μάλιστα επειγόντως!) Αλλά αυτή η ανάγκη δεν είναι μόνο δική σας. Είναι ΚΑΙ δική μας, και (πάνω απ' όλα)... μια ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ανάγκη!

Εμείς τελικά ΔΕΝ θα προσπαθήσουμε να σας.... πείσουμε! -Αν δεν μας πιστεύετε, απλά... ΜΗΝ αγοράσετε τον Υπερίωνα. Αγοράστε καλύτερα (για τούς... πονοκεφάλους σας) τίποτε χαπάκια!
 

2) Τί είναι ΥπερΚείμενο (HyperText);

Είναι φανερό πως η "τεχνητά-αποθηκευμένη" πληροφορία, ΔΕΝ έχει κανένα ΝΟΗΜΑ χωρίς τη ΣΥΝΔΕΣΗ, με αντικείμενα και έννοιες που ο Ανθρωπος έχει "κάπου στο μυαλό του". Κάθε πληροφορία αποκτάει νόημα ΣΕ ΣΧΕΣΗ με κάποιο αντικείμενο ή σκοπό, που ΠΟΛΥ ΣΥΧΝΑ ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ σε άλλες πληροφορίες, οι οποίες (πάλι, κι αυτές) μπορεί να ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ σε περαιτέρω πληροφορίες, κάπου αλλού, κ.ο.κ.

Π.χ. ένα τιμολόγιο έχει νόημα σαν μία (επίσημη) μορφή ΣΥΝΔΕΣΗΣ ανάμεσα σ'ένα πρόσωπο (το οποίο αγοράζει), ορισμένα αντικείμενα (προϊόντα που αγοράστηκαν), ορισμένα νούμερα (π.χ. τιμές  προϊόντων), και κάποια εταιρεία ή κατάστημα (το οποίο πουλάει τα προϊόντα)...

Αλλά και αυτό εδώ το κείμενο, που διαβάζετε αυτή τη στιγμή, αποκτάει νόημα μόνον εφόσον κατορθώσουμε να ΣΥΝΔΕΣΟΥΜΕ όσα ΕΣΕΙΣ έχετε κάπου στο μυαλό σας, με όσα έχουμε να σας πούμε εμείς (με βάση έννοιες στο πρόγραμμα "Υπερίων" ή στο μυαλό του συγγραφέα του).

Το μυαλό του ανθρώπου λειτουργεί ακριβώς μέσω ΣΥΝΔΕΣΕΩΝ ανάμεσα σε πληροφορίες. Αυτές οι συνδέσεις είναι οι ΣΥΝΕΙΡΜΟΙ, που μπορεί μάλιστα να γίνονται και άθελά μας, ανάμεσα σε ιδέες ή εικόνες!...

Το φαινόμενο της ΣΥΝΔΕΣΗΣ ανάμεσα σε ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ, είναι λοιπόν απόλυτα θεμελιακό φαινόμενο, και χωρίς αυτό ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΝΟΗΜΑ οι πληροφορίες! -Οπως ΔΕΝ έχει νόημα ένα χαρτάκι όπου γράψατε έναν... αριθμό τηλεφώνου χωρίς όνομα, και μετά... ξεχάσατε σε ποιόν ανήκει! Εκείνο που φταίει είναι ο "στατικός" τρόπος οργάνωσης των πληροφοριών μέσα σε ένα αρχείο (υπολογιστή) συχνά δυσκολεύει τις ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ, ανάμεσα σ'αυτές τις συγκεκριμμένες πληροφορίες, και σε ορισμένες άλλες πληροφορίες, που (πιθανώτατα) δεν είχαν προβλεφθεί! (απ'τον κατασκευαστή του προγράμματος, το οποίο διαχειρίζεται το αρχείο...)

Π.χ. έχετε την καρτέλλα ενός προϊόντος μπροστά σας, και θέλετε να γράψετε μερικά σχόλια, για την απόδοσή του, την ποιότητά του, κ.ο.κ.  Αν το "αρχείο προϊόντων" έχει ΠΡΟΝΟΗΣΕΙ για κάποιο "ΠΕΔΙΟ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ", είσαστε κάπως τυχεροί! Αλλά και πάλι, οι σημειώσεις σας αυτές θα είναι περιορισμένες. Πρέπει μέσα σ' αυτές να συμπεριλάβετε κι ένα σωρό στοιχεία που ΙΣΩΣ να ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΗΔΗ κάπου ΑΛΛΟΥ, αλλά το (στατικό) "πεδίο σημειώσεων" σας αναγκάζει να τις ΕΠΑΝΑΛΑΒΕΤΕ, "σαν να μην υπήρχαν αλλού"!  Δηλαδή σπαταλάτε χώρο και χρόνο άσκοπα, δημιουργώντας "ηλεκτρονική χαρτούρα", ακριβώς ίδια με την... πραγματική!

Πολλές φορές, όταν γράφετε ένα κείμενο ή μία σημείωση, έχετε ΑΝΑΓΚΗ να το ΣΥΝΔΕΣΕΤΕ με ένα σωρό άλλα κείμενα, ή και υποσημειώσεις, αρχεία, πελάτες, προϊόντα... και ούτω καθ' εξής... ΑΚΡΙΒΩΣ όπως η επιφάνεια του γραφείου σας έχει γεμίσει χαρτάκια, τα ντουλάπια σας έχουν γεμίζει ντοσιέ, και -σαν να μήν έφταναν όλ' αυτά- τώρα που αγοράσατε και υπολογιστή απλώς... δημιουργήσατε καινούργια ντοσσιέ με... εκτυπώσεις απο τον υπολογιστή σας! Αλλά και εσείς, φιλόλογοι, δικηγόροι, συγγραφείς, εκπονητές / εκπονήτριες "μελετών", κ.ά., που θέλετε να συνδυάσετε ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ (και φυσικά δέν θα θέλατε να στηρίξετε όσα λέτε στο... κενό)  έχετε την ανάγκη, όχι μόνο να συνδέσετε αυτά που γράφετε μέ αυτά που είναι γραμμένα "κάπου αλλού", αλλά και να μπορείτε να ΒΡΕΙΤΕ εύκολα, όσα είναι γραμμένα "κάπου αλλού".  -Αυτό το "κάπου αλλού" είναι σημειώσεις, λήμματα, παραπομπές, επεξηγήσεις, ονόματα εντύπων, κ.ο.κ., τα οποία θάταν ΙΔΑΝΙΚΟ να τα έχετε ΟΛΑ μπροστά σα;, με το πάτημα ενός πλήκτρου. -Ε λοιπόν, ΑΥΤΟ ακριβώς σας προσφέρει ο "ΥΠΕΡΙΩΝ"!

Οι συνειρμοί του ανθρώπου, όπως και τα "επιχειρήματα" (μέσα σε μία μελέτη ή ένα άρθρο), ΔΕΝ στηρίζονται στο κενό! Συνδέονται με άλλους συνειρμούς ή άλλα επιχειρήματα. Ασχετα αν το κείμενό σας έχει αρχή και τέλος, "γραμμική ροή" απο την αρχή ως το τέλος (κ.ο.κ.), στην πραγματικότητα κρύβει ενα ολόκληρο ΔΙΧΤΥ απο σκέψεις και "παραπομπές σκέψεων" που ΤΙΠΟΤΕ μέχρι τώρα δεν κατόρθωσε να αποδώσει σε μορφή παραπλήσια με την ανθρώπινη! 

"Μέχρι τώρα;" -Οχι ακριβώς! Ακριβέστερα... Μέχρι τη στιγμή που εφευρέθηκε ένας ΝΕΟΣ ΤΡΟΠΟΣ οργάνωσης πληροφοριών και κειμένων, που ονομάστηκε "ΥπερΚείμενο" (η δική μας ελληνική απόδωση του αγγλικού όρου "HyperText") και... θάφτηκε, όπως πολλές ιδέες που ΔΕΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ πλήρως (για τρείς και πλέον δεκαετίες. Οσο για τους εφευρέτες του, τον Ted Nelson και τον Vannevar Bush, θα μιλήσουμε γι' αυτούς αργότερα...)

Ο "Υπερίων-1" γράφτηκε σε γλώσσα PROLOG (μία γλώσσα εφαρμογών "Τεχνητής Ευφυίας") και περιλαμβάνει υπορουτίνες σε Assembly/'C'. Για την κατασκευή του απαιτήθηκε περίπου ένα εξάμηνο ανάπτυξης από ένα μόνο άτομο.

Καμμία άλλη ελληνική εταιρεία δεν έκανε τον κόπο να ασχοληθεί με το HyperText (πρίν απο εμάς!) Αλλά και οι ξένες εταιρείες, μόλις τώρα έδωσαν σημασία σ'αυτή την παραμελημένη καινοτομία.  (Εκτός απο τη γλώσσα "HyperCard", για υπολογιστές MacIntosh). Ενας μικρός αριθμός εταιρειών στο εξωτερικό, έχουν φτιάξει κάποια προγράμματα HyperText που σας... προσκαλούμε να τα ΣΥΓΚΡΙΝΕΤΕ με τον "Υπερίωνα" και να βγάλετε τα συμπεράσματά σας!

Αυτή εδώ η ελληνική έκδοση του Υπερίωνα αποτελεί μία "γενική πρόβα" για την εξαγωγή του, η οποία (με βάση τη δική σας αγάπη κι υποστήριξη) έχουμε σοβαρή ελπίδα πως δεν θ'αργήσει!

Γιώργος Α. Στάθης
"HyperLOGIC R&D", Αθήνα 1991.